“ไขข้อข้องใจในงานกงสุล .... เอ๊ะ ทำไม? อ๊ะ ยังไง? แล้วนั่นอะไร?”
“Consular Department FAQ”

กลับมาพบกันอีกครั้งกับสาระน่ารู้งานกงสุลในฉบับล่าสุดนะคะ เมื่อ 3 ฉบับที่ผ่านมา หนูมุ่งเน้นเขียนเนื้อหาหนักไปทิศทางเอกสารสหรัฐฯ ซะมาก คราวนี้มาว่ากันฝั่งไทยใกล้ตัวกับคนไทยในต่างประเทศกันบ้าง เพราะมีความสำคัญไม่แพ้กัน จากภาพประกอบเชื่อว่าหลายๆ ท่านคงคุ้นตากับหน้าต่าง 2 บานนี้ ใช่แล้วค่ะ...นี่คือบริเวณหน้าต่างสัมภาษณ์ ฝ่ายงานกงสุล ประจำสถานทูตไทยฯ กรุงวอชิงตัน ดีซี นี่เอง และเช่นกัน หลายๆ ท่านที่เคยแวะเวียนมาติดต่อราชการ ทำเอกสารกับฝ่ายกงสุล คงมีคำถามคาใจในหลายๆ เรื่อง กับงานบริการของเราที่ยังคงต้องการคำตอบที่ถูกต้อง และชัดเจน เพื่อการบริการที่รวดเร็ว และมีประสิทธิภาพเพื่อการกลับมาติดต่อในอนาคต

• ก่อนอื่นขอเริ่มต้นกับการอธิบายขอบเขตงานคร่าวๆ ของฝ่ายกงสุล ประจำสถานทูตไทย ณ กรุงวอชิงตัน ดีซี กันก่อนค่ะ เวลาทำการของเรานั้นชัดเจน ตามประกาศทั้งบนเว็บไซด์ของสถานทูตฯ และ บนสื่อโซเชียลมีเดียต่างๆ เช่น Facebook และ Twitter คือเปิดทำการทุกวันจันทร์-วันศุกร์ ยกเว้นวันหยุดราชการไทย-สหรัฐฯ (ซึ่งเราจะปิดประกาศไว้ และดูได้ที่เว็บไซต์สถานทูตฯ) และเสาร์ อาทิตย์
  เวลาเปิดทำการเริ่มตั้งแต่ 09.00 – 12.00น. ในช่วงเช้าเพื่อให้ประชาชนเข้ามายื่น และรับเอกสาร และในช่วงบ่ายเวลา 14.00 – 17.00น. พวกเราจะทำงานต่างๆ ที่ได้รับเรื่องในช่วงเช้า จึงไม่เปิดให้บริการหน้าช่องในช่วงบ่าย (ยกเว้นกรณีเร่งด่วนและสำคัญจริงๆ)
  
  ฝ่ายงานกงสุล ตั้งอยู่ที่ 2300 Kalorama Rd. NW Washington, D.C. 20008
  
  
• ซึ่งในหลายครั้งมีประชาชนหลายๆท่านเดินทางไปยังตึกสถานเอกอัครราชทูตฯ (Georgetown) ขอความกรุณาให้มาที่ฝ่ายกงสุลโดยตรงค่ะ
  ขอเรียนเพื่อทราบว่า หากท่านมีความประสงค์จะยื่นเอกสารในหัวข้อต่างๆ กับทางราชการไทย ต้องเดินทางมาติดต่อ
  ที่ฝ่ายกงสุลเท่านั้น ตามเวลาที่เราได้กำหนดไว้แล้วคือในช่วงเวลาก่อนเที่ยงเท่านั้นค่ะ (ยกเว้นกรณีเร่งด่วนและสำคัญจริงๆ) เพื่อความรวดเร็วและสะดวกสำหรับตัวท่านเอง โดยท่านสามารถคลิกลิงค์ตามแนบ เพื่อดูรายละเอียดเอกสารหัวข้อที่ท่านสนใจได้ค่ะ
  (กรุณากด ภาษาไทย สำหรับเอกสารราชการไทยค่ะ) : http://thaiembdc.org/th/
  สิ่งสำคัญอีกข้อหนึ่ง ที่ทีมงานของหนูอยากฝากให้ทุกท่านเตรียมไว้ ก่อนเดินทางมาติดต่องานเอกสารราชการไทย คือ ลองเปิดเว็บไซต์สถานทูตไทยในส่วนงานกงสุลดูเพื่อสำรวจว่าต้องเตรียมอะไรบ้างในเบื้องต้น ควรนำพาสปอร์ตไทย และ/หรือ บัตรประชาชนไทย เอกสารไทยที่ท่านมีติดตัวมาที่ฝ่ายกงสุลทุกครั้งค่ะ เอกสารทางการสหรัฐฯ จะไม่สามารถนำมาแนบเรื่องการทำเอกสารราชการไทยได้ค่ะ
  
  อีกหนึ่งหัวข้อที่ทางฝ่ายงานกงสุล ขอยกขึ้นมาเขียนเพื่อเรียนชี้แจงเกี่ยวกับข้อสงสัยที่พบบ่อยครั้ง ไม่ว่าจะในเวลาทำการที่พบปะโดยตรงกับประชาชน หรือจากช่องทางการติดต่อกับสถานทูตฯ โดยทางโทรศัพท์ หรือ อีเมล์ ก็มักจะมีคำถามเช่น กรณีต่างๆ ดังต่อไปนี้ :
  
  
   
• ทำไมโทรเข้ามาที่ฝ่ายกงสุล ต้องรอสายนาน หรือไม่มีคนรับสาย?
  > สาเหตุเพราะรายละเอียดงานเอกสารนั้นมีหลายมิติ หลายคำถามจำเป็นต้องอธิบายถึงขั้นตอน และการเตรียมเอกสาร บางท่านติดต่อเข้ามาเพื่อติดตามสถานะบ้าง บางท่านไม่คุ้นเคยกับระบบอินเตอร์เน็ต บางกรณีเป็นเรื่องเร่งด่วน ฉุกเฉิน และรวมถึงหากเป็นในช่วงเวลาที่สถานทูตฯ ให้บริการกงสุลสัญจรด้วยในทุกๆ ปี จะทำให้จำนวน

   คู่สายที่เข้ามานั้นมากขึ้นมากกว่าปกติอีกเท่าตัว จึงทำให้แต่ละสาย ต้องใช้เวลาอย่างต่ำประมาณ 5-10 นาที และถ้าท่านติดต่อมาในช่วง 5-10 นาทีที่ว่า ก็จะเจอปัญหานี้อย่างจัง หนูจึงขอความเมตตากรุณามุทิตาและอุเบกขาจากท่านโปรดสงสารทีมงานหนูด้วยนะคะ ถ้าสายว่าง เราพร้อมตอบคำถามเต็มที่เท่าที่จะตอบได้ค่ะ โทรไม่ติด รออีกนิด โทรใหม่เดี๋ยวก็ติด พอติดแล้ว ท่านต้องชมติดดาวให้พวกหนูมั่งนะคะ (แอบอ้อนเล็กๆ แล้วนะ)

• ทำไมฝ่ายกงสุลจึงเปิดให้บริการเพียงครึ่งวัน คือ 09.00 – 12.00น.?
  > สาเหตุเพราะ ทีมงานกงสุลประกอบด้วย แผนกหนังสือเดินทาง / แผนกตรวจลงตรา (วีซ่า) / แผนกนิติกรณ์ / Legalization / แผนกทะเบียนราษฏร์ / แผนกบัตรประชาชน จะต้องทำหน้าที่ตรวจสอบเอกสารที่หน้าต่างสัมภาษณ์ และทำการในห้องรับคำร้องหนังสือเดินทาง Electronic Passport  รวมทั้งในห้องรับคำร้องบัตรประจำตัวประชาชน ในระหว่างเวลา 09-00-12.00 น. ซึ่งเมื่อทีมงานตรวจและรับเอกสารมาจากผู้มายื่นเรื่องในช่วงเช้าแล้ว จะต้องดำเนินการเอกสารนั้นๆ ในช่วงบ่าย (14.00-17.00น.) ให้แล้วเสร็จให้ได้มากที่สุด จึงไม่อนุญาตเปิดให้บุคคลภายนอกเข้ามาติดต่อราชการ ภายหลังเวลา 14.00 น. เป็นต้นไป แต่ทุกกฎมีข้อยกเว้น คือ กรณีเร่งด่วนที่รอไม่ได้และสำคัญจริงๆ เช่น เหตุคนไทยเสียชีวิต หรือหนังสือเดินทางหายและต้องเดินทางเร่งด่วน เป็นต้น
  
  
• ทำไมยื่นขอวีซ่าจึงใช้เวลานาน? ทำไมจึงไม่มีคน
  โทรกลับเมื่อต้องการสอบถามสถานะของใบคำร้อง?
  > สาเหตุเพราะ แผนกตรวจลงตรา (วีซ่า) มีความละเอียดอ่อนในเรื่องของการพิจารณาใบคำร้อง และเอกสารประกอบ อย่างที่ทราบกันดีว่าการยื่นขอวีซ่า หรือขออนุญาตเข้าประเทศนั้น เจ้าหน้าที่จำเป็นต้องใช้ความระมัดระวังอย่างยิ่งในเรื่องของการตรวจสอบเอกสาร เพราะถ้าทำพลาด จะมีผลทางกฎหมายทั้งต่อตัวเจ้าหน้าที่เองและผู้ร้อง หากไม่ครบถ้วน หรือเป็นการขออนุมัติวีซ่าประเภทอื่นๆ ที่ไม่ใช่เพื่อการท่องเที่ยว หรือเจ้าหน้าที่จำเป็นต้องตรวจสอบเชิงลึกสำหรับผู้ถือหนังสือเดินทางบางประเทศ ที่ต้องการการตรวจสอบเคร่งครัด หรือในกรณีที่บางท่านส่งเอกสารมาไม่ครบถ้วน สาเหตุเหล่านี้ทำให้การทำงานของเจ้าหน้าที่จำเป็นต้องใช้เวลา แต่ในทางกลับกันนั้น สำหรับวีซ่าบางประเภท และสำหรับท่านที่เตรียมเอกสารมาพร้อมและสามารถดำเนินการอนุมัติวีซ่าได้ทันที ทางทีมเจ้าหน้าที่ก็ดำเนินการทันทีเช่นกัน เพื่อความสะดวกของท่าน และเพื่อเป็นการลำดับงานให้สำเร็จให้ได้มากที่สุดค่ะ
  สำหรับใบคำร้องขออนุมัติวีซ่านั้น ทางเจ้าหน้าที่หลังจากตรวจสอบเอกสารแล้ว หากครบถ้วนดี จะไม่มีการติดต่อไปหาท่านเพิ่มเติม แต่จะดำเนินการทันทีและนัดรับด้วยตนเอง หรือส่งไปรษณีย์ตามความสะดวกของท่านผู้ร้อง
  เจ้าหน้าที่จะโทรศัพท์ติดต่อ หรืออีเมล์ ไปยังท่านเฉพาะกรณีที่ท่านส่งเอกสารมาไม่ครบถ้วน เท่านั้นค่ะ ฉะนั้น พร้อมและถูก รับไปเลยอย่างไว .... พร้อมแต่ไม่ถูก เราจะบอกให้ว่าท่านต้องทำยังไงนะคะ ช้าออกไปอีกนิด อดทนจี๊ดนึงค่ะ
  
  

• ทำไมถึงต้องมาทำพาสปอร์ตด้วยตัวเอง? ส่งไปรษณีย์ไม่ได้?

> หนังสือเดินทางไทย ปัจจุบันเป็นแบบอิเล็กทรอนิคส์ e-passport เริ่มใช้ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2548 โดยจะมีการบันทึกข้อมูลชีวภาพ (Biometric Data) ได้แก่ ภาพถ่ายและลายนิ้วมือ เก็บเป็น Microchip ฝังอยู่ในเล่มหนังสือเดินทางทำให้หนังสือเดินทางมีความน่าเชื่อถือและเป็นที่ยอมรับในระดับสากล ในปัจจุบัน การต่ออายุหนังสือเดินทางก็คือการออกเล่มใหม่ให้ ทั้งนี้ผู้ร้องจึงจำเป็นต้องเผื่อเวลาในการจัดทำด้วยซึ่งปกติจะใช้เวลาประมาณ 4-6 สัปดาห์ โดยสถานทูตจะแจ้งมาให้รับหรือจัดส่งทางไปรษณีย์ ตามความสะดวกของท่านค่ะ

• ทำไมติดต่อขอทำเอกสารเร่งด่วนเพื่อเดินทางกลับไทย แล้วจึงทำไม่ได้? หรือขอเอกสาร I. แล้วถูกปฏิเสธ? หรือทำไมจึงยื่นขอหนังสือเดินทางชั่วคราว (Temporary Passport) ไม่ได้

>การออกเอกสารเดินทางกรณีจำเป็นเร่งด่วน  ความหมายตามชื่อค่ะ คือสำหรับผู้ที่มีความจำเป็น และเร่งด่วนในกรณีที่จำเป็นจริง โดยสถานทูตจะพิจารณาตามความจำเป็นรายกรณีเท่านั้น และการยื่นขอสามารถดำเนินการได้ทางไปรษณีย์ โดยส่วนมากกรณีที่พบบ่อย คือ ท่านกำลังจะเดินทางและดำเนินการซื้อตั๋วเครื่องบินเรียบร้อยแล้วจึงพบว่าหนังสือเดินทางหมดอายุ หากเป็นในกรณีนี้ ขอความกรุณาท่าน ดำเนินการติดต่อขอต่ออายุหนังสือเดินทางตามปกติค่ะ
ความจำเป็นในการขอเอกสารสำคัญประจำตัว หรือ C.I. (Certificate of Identity)
ซึ่งเอกสารนี้ใช้ในการเดินทางกลับประเทศไทยได้อย่างเดียวและเที่ยวเดียวเท่านั้น! โดยออกให้สำหรับ 1. ผู้ที่มีชื่ออยู่ในบัญชีเป็นบุคคลต้องห้ามเดินทางออกนอกประเทศ 2. ผู้ที่สามารถพิสูจน์ได้ว่าเป็นบุคคลสัญชาติไทย แต่มีหลักฐานไทยไม่ครบถ้วน เอกสารนี้มีอายุใช้งานเพียง 30 วัน ใช้เวลาในการออกเอกสารประมาณ 1 สัปดาห์ (ไม่รวมเวลาที่ใช้ในการส่งไปรษณีย์) หากสาเหตุสำคัญของท่านเพียงเพื่อจะเดินทางกลับประเทศไทย และไม่มีความเร่งด่วนเพียงพอ ขอความกรุณาต่ออายุเล่มหนังสือเดินทางปกติ เพียงพอแล้วค่ะ

ส่วนเอกสารหนังสือเดินทางชั่วคราว (Temporary passport) จะออกให้สำหรับผู้ที่มีหลักฐาน ในการยื่นขอหนังสือเดินทางครบถ้วน แต่มีความจำเป็นไม่สามารถขอหรือรอรับหนังสือเดินทางเล่มใหม่ได้ อาทิ 1. ต้องเดินทางกลับไทยเร่งด่วน 2. เป็นผู้ที่ถูกคัดชื่อไปอยู่ทะเบียนบ้านกลาง ไม่สามารถขอหนังสือเดินทางได้ 3. ผู้ที่จำเป็นต้องหนังสือเดินทางในการติดต่อกับหน่วยงานสหรัฐฯ    เอกสารหนังสือเดินทางชั่วคราวนี้มีอายุการใช้งาน 1 ปี สามารถยื่นขอทางไปรษณีย์ได้  โดยใช้เวลาออกประมาณ 1 สัปดาห์ (ไม่รวมเวลาส่งไปรษณีย์) ถ้าจะเดินทางออกนอกประเทศไทย จะต้องยื่นขอหนังสือเดินทางเล่มใหม่ และมีข้อควรระวัง! กรณีที่จะใช้หนังสือเดินทางชั่วคราว เดินทางเข้าประเทศอื่นก่อนกลับประเทศไทย (ออกจากสนามบิน) จะต้องตรวจสอบกับสถานเอกอัครราชทูตฯ ของประเทศนั้นๆ ก่อนว่า สามารถออกวีซ่าหรืออนุญาตให้ผู้ถือหนังสือเดินทางชั่วคราวเดินทางเข้าประเทศได้

• ทำไมแจ้งขอสูติบัตรไทย จึงใช้เวลานาน?

สาเหตุเพราะ งานที่เกี่ยวกับทะเบียนราษฏร์ฯ เป็นงานละเอียดอ่อน รวมทั้งขอยื่นใบเกิดไทยนั้นเจ้าหน้าที่จำเป็นต้องตรวจทานข้อมูลให้ถูกต้องมากที่สุด ผิดนิดเดียวก็ไม่ได้ เช่น การยืนยันตัวสะกด ยืนยันสถานที่เกิด ชื่อบิดา มารดา และรายละเอียดปลีกย่อยนั้นมีความสำคัญต่อเนื่องในอนาคต กับการนำชื่อเด็กเข้าทะเบียนบ้านที่ประเทศไทย หากข้อมูลไม่ถูกต้องอาจทำให้เกิดความล่าช้าได้ อีกรายละเอียดในหัวข้องานทะเบียนราษฎร์ นั้นประกอบด้วย การออกเอกสารใบมรณบัตรไทย การจดทะเบียนสมรส จดทะเบียนหย่า ทุกหัวข้อที่กล่าวมารายละเอียดทุกขั้นตอน หากมีความผิดพลาดเกิดขึ้น จะส่งผลกระทบในการดำเนินการต่อที่สถานที่ราชการในประเทศไทยได้ จึงจำเป็นต้องใช้ความละเอียดในการตรวจและพิจารณาเอกสาร โดยปกติทางสถานทูตฯ ได้ระบุเวลาดำเนินการไว้แล้ว ประมาณ 2-4 สัปดาห์ จึงแล้วเสร็จ

• ทำไมมาติดต่อขอทำบัตรประชาชนไทย แล้วจึงทำไมได้?

 ในหลายๆ ครั้งที่ท่านเข้ามาติดต่อขอต่ออายุบัตรประชาชนไทย โดยบางท่านนำเอกสารประกอบมาครบถ้วน เช่น นำบัตรเดิมมาคืนเจ้าหน้าที่, นำสำเนาพาสปอร์ตไทย (ที่มีอายุใช้งาน) มาด้วย * หากใช้สำเนาพาสปอร์ตไทยที่หมดอายุมายื่นเรื่อง ทางเจ้าหน้าที่จะขอสำเนาทะเบียนบ้านประกอบด้วย หากไม่มีสำเนาทะเบียนบ้าน จะไม่สามารถยื่นเรื่องได้ และท่านจำเป็นจะต้องติดต่อขอต่ออายุหนังสือเดินทางไทยในวันเดียวกัน มิเช่นนั้น ทางเจ้าหน้าที่บัตรประชาชน จะไม่สามารถรับคำร้องขอต่ออายุบัตรประชาชนได้ โดยปกติ หากท่านนำเอกสารที่ครบถ้วนมายื่น ทางเจ้าหน้าที่จะสามารถออกบัตรประชาชนใบใหม่ให้ได้ทันที โดยใช้เวลาประมาณ 20 นาที ในการดำเนินการ

มาถึงบรรทัดนี้ท่านผู้อ่านอาจรู้สึกว่างานเอกสารราชการไทยมีความซับซ้อน ยุ่งยาก ขั้นตอนค่อนข้างเยอะอยู่มาก ซึ่งขอตอบว่าใช่ค่ะ เพราะนั่นเป็นการทำโดยมีข้อบังคับ ระเบียบ และกฎหมาย กำหนดไว้ จึงต้องทำให้ถูกต้อง แต่ขอให้ทุกท่านเชื่อใจทีมเจ้าหน้าที่กงสุลไทยค่ะว่าหากท่านมีเอกสารครบถ้วน ศึกษาขั้นตอนการเตรียมเอกสารตามข้อมูลที่ทางสถานทูตฯ แจ้งไว้ในเว็บไซด์ www.thaiembdc.org  กรุณาเลือกภาษาตามหัวข้อเอกสารที่ต้องการยื่น หากเป็นงานตรวจลงตรา (Visa) หรือ Legalization เลือก English Language งานหัวข้อเอกสารไทย กรุณาเลือกภาษาไทย  วิธีนี้จะช่วยประหยัดเวลาของท่านได้มากขึ้นค่ะ หวังใจว่าข้อมูลที่นำมาชี้แจงจะช่วยแนะนำทุกท่านได้ละเอียดมากขึ้นค่ะ

ขอขอบคุณสำหรับทุกการติดตามสาระน่ารู้งานกงสุลในทุกฉบับค่ะ แล้วพบกันที่ฝ่ายงานกงสุลเร็วๆนี้ ค่ะ

(ณัฐพร ซิมเมอร์แมน)
ตุลาคม 2559